Baile
As BéarlaAs Gaeilge
Cuardaigh le haghaidh Cliceáil chun Cuardach a dhéanamh
Ard-Chuardach
Leagan Inphriontáilte
Na Ranna go LéirTreoracha CleachtaisRialacha Cúirte Téarmaí & Suíonna
Dialann Dlí Oifigí & LéarscáileannaBreithiúnais & Cinntí

Cúirt na Leanaí

Is é Acht na Leanaí, 2001 (arna leasú), an phríomhreachtaíocht lena rialaítear ceartas i leith an aosa óig in Éirinn.

Nuair a bhíonn an Chúirt Dúiche ina suí sa cháil sin, aithnítear gurb í Cúirt na Leanaí í.

Duine faoi bhun 18 mbliana d’aois is ea leanbh. Sa chuid is mó de chásanna, is í 12 bhliain d’aois aois na freagrachta coiriúla. Féadfar leanbh atá 10 mbliana d’aois nó 11 bhliain d’aois a chúiseamh as dúnmharú, dúnorgain, éigniú agus tromionsaí gnéasach, áfach. Sa chás go gcúisítear leanbh faoi bhun 14 bliana d’aois as cion, is gá toiliú an Stiúrthóra Ionchúiseamh Poiblí a fháil.

Pléann Cúirt na Leanaí le gach cúiseamh in aghaidh leanaí as mionchionta agus féadfaidh sí plé le cion indíotáilte sa chás go dtoilíonn an leanbh déanamh amhlaidh. Sa chás go bhfuil an breitheamh de chuid Chúirt na Leanaí den tuairim nach bhfuil an cion as ar cúisíodh an leanbh ina mhionchion, nó go bhfuil an cion ina chion ar cheart plé leis sa Phríomh-Chúirt Choiriúil, nó gur cúisíodh an leanbh as dúnorgain, féadfaidh sé/sí gan plé leis an gcúiseamh in aghaidh an linbh. Dáiríre, pléann Cúirt na Leanaí le formhór na gcúiseamh indíotáilte in aghaidh leanaí.

Tá Cúirt Leanaí ar leith i Margadh na Feirme i mBaile Átha Cliath a shuíonn gach lá oibre chun plé le cúrsaí um cheartas i leith an aosa óig laistigh de cheantar Cathrach Bhaile Átha Cliath. In ionaid lasmuigh de Bhaile Átha Cliath, is minic a chuirtear suíonna Chúirt na Leanaí ar siúl sna seomraí cúirte ina gcuirtear gnáthshuíonna na Cúirte Dúiche ar siúl, cé go gcuirtear ar siúl iad ar laethanta difriúla nó ag amanna difriúla. A mhéid is indéanta, níor cheart daoine atá ag freastal ar Chúirt na Leanaí a thabhairt i dteagmháil le daoine atá ag freastal ar shuí de chuid cúirte eile.

Cúirt phríobháideach is ea Cúirt na Leanaí. Mar thoradh air sin, tá srianadh i bhfeidhm maidir leis na daoine a fhéadfaidh bheith i seomra na cúirte le linn aon suíonna de chuid na cúirte. Mar sin féin, tá cead ag na daoine seo a leanas bheith i seomra na cúirte le linn imeachtaí:

• tuismitheoirí nó caomhnóir an linbh lena mbaineann,
• oifigigh na cúirte,
• daoine a bhfuil baint dhíreach acu leis na himeachtaí,
• ionadaithe bona fide ón bpreas, agus
• aon duine eile (más ann) a bhféadfaidh an chúirt cead a thabhairt dó fanacht faoina rogha féin.

Le hAcht na Leanaí, 2001, ceanglaítear ar thuismitheoirí nó ar chaomhnóir an linbh lena mbaineann freastal ar aon imeachtaí cúirte a bhfuil baint ag a leanbh leo mura mbíonn an chúirt den tuairim nach mbeadh sé le leas an cheartais go bhfreastalódh na tuismitheoirí nó an caomhnóir ar an gcúirt. Sa chás nach bhfuil na tuismitheoirí ná an caomhnóir i láthair, féadfaidh gaol is duine fásta leis an leanbh nó duine fásta eile bheith i láthair i seomra na cúirte.

Ós rud é go gcuirtear imeachtaí Chúirt na Leanaí ar siúl go príobháideach, ní dhéanfar foilsiú ná craoladh ar thuairisc ar bith lena nochtar ainm, seoladh nó scoil an linbh nó lena gcuirtear aon sonraí san áireamh ar dóigh dóibh a bheith ina gcúis le haithint agus ní dhéanfar foilsiú ná craoladh ar ghrianghraf ar bith den leanbh. Gearrtar pionóis choiriúla as an riail sin a shárú.