Baile
As BéarlaAs Gaeilge
Cuardaigh le haghaidh Cliceáil chun Cuardach a dhéanamh
Ard-Chuardach
Leagan Inphriontáilte
Na Ranna go LéirTreoracha CleachtaisRialacha Cúirte Téarmaí & Suíonna
Dialann Dlí Oifigí & LéarscáileannaBreithiúnais & Cinntí

Feidhmeanna agus dualgais ghiúróra

Comhlíonann giúróirí feidhm an-tábhachtach sa chóras dlí. I dtriail choiriúil, tá siad freagrach as cinneadh a dhéanamh, bunaithe ar fhíricí an cháis, faoi an bhfuil duine ciontach nó neamhchiontach as an gcion a chuirtear ina leith.

Ní mór don ghiúiré breithiúnas a dhéanamh bunaithe ar an fhianaise a tugadh isteach sa chúirt agus treoracha an bhreithimh, agus orthu sin amháin. Ní déanann an giúiré léirmhíniú ar an dlí. Leanann sé treoracha an bhreithimh maidir le ceisteanna dlí.

Is féidir le giúróirí nótaí a thógáil faoi na himeachtaí i rith gach cuid den triail. Is féidir le giúróirí nótaí a chur ar aghaidh chuig maor an ghiúiré chun ceist a chur ar an mbreitheamh gnéithe áirithe den chás a mhíniú.

Ag deireadh an triail, tugtar páipéar saincheisteanna do na giúróirí, a thugann na saincheisteanna nach mór don ghiúiré staidéar a dhéanamh orthu agus breithiúnas á dhéanamh acu.

Nuair a bhíonn cinneadh déanta ag an ngiúiré, filleann siad ar an gcúirt agus léitear amach an cinneadh.

Ag deireadh an cháis, ní mór do Gharda nó oifigeach eile an giúiré a choinneáil le chéile go dtí go sroichtear cinneadh.

Tugtar giúróirí isteach sa seomra giúiré agus ní cheadaítear aon chumarsáid seachtrach ar chor ar bith, seachas nótaí chuig an gcláraitheoir cúirte. Is féidir leo cóip den díotáil, na foilseáin agus a gcuid nótaí a choinneáil.

Is féidir le giúróirí nótaí a chur amach ag iarraidh an dlí a bheith mínithe tuilleadh dóibh nó ag iarraidh go gcuirfeadh an breitheamh sonraí na fianaise i gcuimhne dóibh. Tabharfar arais isteach sa chúirt iad ansin chun go dtabharfaidh an bhreitheamh aon chúnamh is féidir leis/léi dóibh ach ní féidir aon fhianaise nua a bheith ann ag an bpointe seo.

Níl aon pháirt ag an ngiúiré i socrú na phianbhreithe. Fágtar an cinneadh seo don bhreitheamh tar éis aighneachtaí a bheith déanta ag an dá thaobh.

Rialacha

Ní mór do ghiúróirí;
» cinneadh a dhéanamh ar fhíricí an cháis amháin
» treoracha maidir leis an dlí a thógáil ó bhreitheamh na trialach bíodh is go n-aontaíonn siad leis/léi nó nach ndéanann
» a bheith neamhchlaonta agus neamhspleách
» gan a bheith faoi thionchar aon duine. Is cion atá ann do dhuine nach ball den ghiúiré é nó í iarracht a dhéanamh tionchar a bheith acu ar an ngiúróir ar bhealach ar bith. Má labhraíonn aon duine le giúróir faoin gcás, ba chóir don ghiúróir an chúirt nó ball de na Gardaí a chur ar an eolas.
» ráitis a dhéantar i seomra an ghiúiré a choinneáil faoi rún. Níor chóir do ghiúróirí an cás a phlé le haon duine seachas baill an ghiúiré. Is díspeagadh cúirte atá ann agus is féidir fíneáil nó príosúnacht a bheith i gceist má dhéanann tú athrá ar aon rud a deirtear taobh istigh de sheomra an ghiúiré.

Chruthaigh Acht na nGiúiréithe, 1976, na cionta seo a leanas a bhfuil fíneáil i gceist leo;
» Gan freastal ar sheirbhís giúiré gan leithscéal réasúnach, nó gan a bheith ar fáil nuair a ghlaoitear ort chun freastal mar ghiúróir nó gan i bheith i gcruth seirbhís a thabhairt mar thoradh ar dheoch meisciúil nó drugaí
» Uiríll bhréagacha a dhéanamh nó a chúisiú a bheith déanta ar do shon.
» Freastal ar ghiúiré agus fios agat go bhfuil tú neamh-inroghnaithe nó dícháilithe.
» Freagraí bréagacha nó míthreoracha a thabhairt don bhreitheamh atá i gceannas maidir le do cháilíocht i gcomhair seirbhís giúiré.
» Uiríll bhréagacha a dhéanamh nó cúisiú iad a bheith déanta ar son dhuine atá glaoite mar ghiúróir chun cabhrú leis/léi seirbhís giúiré a sheachaint.