Baile
As BéarlaAs Gaeilge
Cuardaigh le haghaidh Cliceáil chun Cuardach a dhéanamh
Ard-Chuardach
Leagan Inphriontáilte
Na Ranna go LéirTreoracha CleachtaisRialacha Cúirte Téarmaí & Suíonna
Dialann Dlí Oifigí & LéarscáileannaBreithiúnais & Cinntí

Preaseisiúintí

13/07/2015

Tuarascáil Bhliantúil An tSeirbhís Chúirteanna 2014

 


Chuir Príomh-Bhreitheamh agus Cathaoirleach Bhord na Seirbhíse Cúirteanna, an Breitheamh Onórach Susan Denham, Tuarascáil Bhliantúil na Seirbhíse Cúirteanna 2014 faoi bhráid an Aire Dlí agus Cirt agus Comhionannais, an tUasal Frances Fitzgerald, T.D., inniu.

Dúirt sí, ag imeacht i dTeach an Fhionnuisce, Margadh na Feirme, Baile Átha Cliath, gur bhliain a bhí in 2014 inar leanadh ar aghaidh le hobair na gcúirteanna ar ardluas. D’éirigh linn seo a dhéanamh a bhuíochas le hathruithe leathanscála a rinneadh ar oifigí cúirte fud fad na tíre. Ghlac an Príomh-Bhreitheamh buíochas leis an bhfoireann as ucht bheith ag oibriú faoi bhrú suntasach, agus mar gheall gur theastaigh go leor dá gcuid ama, mar aon le hoibriú le hacmhainní sainithe, agus dúirt sí go ndéanann na hathruithe riaracháin ar chuir foireann agus lucht bainistíochta na gcúirteanna tús leo le dhá bhliain anuas "a chur ar chumas na Seirbhíse Cúirteanna chun an úsáid is fearr a bhaint as aon acmhainní méadaithe a d’fhéadfaí a chur ar fáil de réir mar a thagann téarnamh ar an ngeilleagar agus ar airgeadas an stáit".

Tugann an Príomhoifigeach Feidhmiúcháin, Brendan Ryan, an méid a leanas chun suntais sa tuarascáil: "idir 2009 agus 2014, tháinig laghdú suntasach ar an gcistiú don tSeirbhís agus tháinig laghdú 44% ar chaiteachas reatha neamhphá, tháinig laghdú 18% ar phá agus tháinig laghdú 73% ar chaipiteal. Sa tréimhse chéanna, tháinig méadú 19% ar an sprioc ioncaim ó tháillí – as ar eascair laghdú 41% ar an gcostas a raibh ar an Státchiste íoc as a bhí ar na cúirteanna agus an tSeirbhís a oibriú i gcaitheamh na tréimhse seo. D’fháiltigh an tUasal Ryan roimh an méadú 4% ar chistiú don bhliain 2015.

An Chúirt Achomhairc
Leagtar an bhéim air sa tuarascáil gurbh é an t-athrú ba mhó a rinneadh anuraidh ná an Chúirt Achomhairc a bhunú. Chinn Muintir na hÉireann in 2013 chun an chúirt sin a bhunú i reifreann – agus i gcaitheamh na bliana 2014, d’oibrigh Uachtarán new na cúirte, mar aon le go leor daoine de na breithiúna agus an tSeirbhís Chúirteanna lena chinntiú go raibh an chúirt i bhfeidhm ó Dheireadh Fómhair ar aghaidh.  Tá bonneagar nua anois ann chun déileáil le hachomhairc laistigh dár gcóras breithiúnach, ina bhfuil rialacha nua cúirte don 21ú haois, atá in ainm is a chur ar chumas na cúirte nua an rath a bheith uirthi agus rinne an bonneagar sin Cúirt Uachtarach athchóirithe a chruthú chomh maith.

Ceisteanna fiachais phearsanta
I limistéar na gcásanna fiachais phearsanta, dúirt an Príomh-Bhreitheamh "d’fhéadfadh go soláthrófaí tuar dóchais sa limistéar fiachais phearsanta, le bliain anuas. D’fhéadfaí a rá go léiríonn figiúirí na cúirte, le déanaí, gur cinnte gur ghabhamar trí bhorradh is cliseadh i mblianta roimhe – ach tá an téarnamh sin, mar aon le cur chuige níos réalaíche agus níos báúla i leith fiachas pearsanta, á léiriú sna cásanna a thagann chun na cúirte agus b’fhéidir sa bhealach a dhéantar iad a thabhairt chun na cúirte".

In 2014, bhí laghdú 27% tagtha ar na breithiúnais le haghaidh fiachais i gcomparáid leis an mbliain roimhe sin san Ard-Chúirt, tháinig laghdú 43% orthu sa Chúirt Chuarda, agus tháinig laghdú 41% orthu sa Chúirt Dúiche. I dtaobh méideanna níos ísle d’fhiachas – ar déileáladh leo sna Cúirteanna Dúiche agus Cuarda – tháinig laghdú 34% ar thoghairmeacha mar gheall ar neamhíocaíocht fiachas sa Chúirt Dúiche, agus tháinig laghdú 35% ar orduithe tráthchoda, agus ní dhearnadh ach 72 ordú cimithe. Fuarthas 941 iarratas faoi na meicníochtaí réitigh fiachais a tugadh isteach faoin Acht um Dhócmhainneacht Phearsanta, 2012. Breithníodh go raibh 448 duine féimheach.  Bhí 16 fhéimheacht de bhun iarratas a rinne creidiúnaithe agus chuir iad siúd féin a raibh fiachas acu tús le 432 ceann – ar méadú 568% é seo i gcomparáid le 2013.

Thug an Príomh-Bhreitheamh le fios gur "malairt scéil atá san ollmhéadú seo a tháinig orthu siúd a bhfuil fiachas acu a lorgaíonn féimheacht iad féin: cuireann seo in iúl go measann daoine go gcuireann féimheacht roinnt cosanta ar fáil, agus tharlódh nach hamhlaidh a bhí seo an ghlúin roimhe seo".

Tionscnaimh faisnéise sealbhaithe nua 
Fad a bhí tionscnamh nua faisnéise á thabhairt isteach dóibh siúd a mbeadh orthu tabhairt faoi éisteachtaí sealbhaithe, dúirt an Príomh-Bhreitheamh leis an tionól go mbeidh an tSeirbhís Chúirteanna i bpáirt leis an SBCA, an Bord um Fhaisnéis do Shaoránaigh agus Seirbhís Dócmhainneachta na hÉireann chun faisnéis agus comhairle neamhspleách a sholáthar do thithe cúirte ar fud na tíre.

Ag tosú an mhí seo mar chlár píolótach i gceithre láthair – agus atá á dtabhairt ar fud na tíre i Meán Fómhair agus Deireadh Fómhair – cinnteoidh na ceithre sheirbhís, gach uair a dhéanann an Chúirt Chuarda éisteachtaí ceisteanna sealbhaithe a chur ar bun, go mbeidh comhairleoirí spáis, faisnéise agus fiachais phearsanta i dteach na cúirte chun plé a dhéanamh le daoine faoina gcuid roghanna.

Rinneadh 1,063 ordú sealbhaithe sa Chúirt Chuarda in 2014 – ar méadú 193% é seo i gcomparáid le 2013.

Obair na gcúirteanna sibhialta 
o Aistríodh 1,355 ceist shibhialta ón gCúirt Uachtarach go dtí an Chúirt Achomhairc ar bhunú cúirte nua i nDeireadh Fómhair
o Coimeádadh os cionn 800 achomharc a raibh an Chúirt Uachtarach le déileáil leo i ndiaidh gur aistríodh na hachomhairc chuig an gCúirt Achomhairc
o Bhí 7,047 agra dlí maidir le díobháil phearsanta ann san Ard-Chúirt agus 9,852 sa Chúirt Chuarda – ar laghdú 26% é seo san Ard-Chúirt agus ar laghdú 16% é seo sa Chúirt Chuarda i gcomparáid le 2013
o Fuarthas 187 iarratas ar athbhreithniú breithiúnach i dtaobh ceisteanna a bhain le tearmann – ar laghdú 51% é seo i gcomparáid le 2013

Ceisteanna cuideachta
o Cuireadh 111 cás de láimh i Liosta Tráchtála na hArd-Chúirte – ar laghdú 34% é seo i gcomparáid le 2013
o Rinne an Ard-Chúirt 78 cuideachta a fhoirceannadh – ar méadú 20% é seo i gcomparáid le 2013

Obair na gcúirteanna coiriúla
o Rinneadh 8,477 ordú maidir le cionta a bhain le tiomáint ar meisce sa Chúirt Dúiche – ar laghdú 25% é seo i gcomparáid le 2013, agus ar laghdú 33% é seo i gcomparáid le 2012
o Baineann 62% de na horduithe a dhéantar sa Chúirt Dúiche le cionta um thrácht ar bhóithre
o Bhain 11,877 ordú le cionta drugaí sa Chúirt Dúiche
o Rinneadh 30,194 ordú maidir le cionta oird phoiblí sa Chúirt Dúiche – ar laghdú 26% é seo i gcomparáid le 2013
o Baineann 42% de na cionta sa Chúirt Chuarda le calaois/goid/robáil
o Bhí 114 cosantóir os comhair na Príomh-Chúirte Cóiriúla – ar laghdú 9% é seo i gcomparáid le 2013. Rinneadh ciontuithe dúnmharaithe maidir le 21 cion. Rinneadh ciontuithe éignithe maidir le 125 cion
o Cuireadh 206 achomharc faoi bhráid na Cúirte Achomhairc Choiriúil – ar laghdú 26% é seo i gcomparáid le 2013 agus ar laghdú 40% é seo i gcomparáid le 2012

Dlí Teaghlaigh
o Fuarthas 1,271 iarratas ar idirscaradh breithiúnach – ar laghdú 3% é seo i gcomparáid le 2013 – rinne mná céile an tromlach díobh (os cionn 70%) sa Chúirt Chuarda agus san Ard-Chúirt araon
o Fuarthas 3,831 iarratas ar cholscaradh – tá seo mórán mar an gcéanna leis an líon a fuarthas in 2013 – rinne mná céile an tromlach díobh (56%) sa Chúirt Chuarda; agus rinne fir chéile an tromlach díobh (56%) san Ard-Chúirt
o Fuair an Chúirt Dúiche 3,528 iarratas faoin reachtaíocht maidir le foréigean teaghlaigh – ar méadú 2% é seo i gcomparáid le 2013