Baile
As BéarlaAs Gaeilge
Cuardaigh le haghaidh Cliceáil chun Cuardach a dhéanamh
Ard-Chuardach
Leagan Inphriontáilte
Na Ranna go LéirTreoracha CleachtaisRialacha Cúirte Téarmaí & Suíonna
Dialann Dlí Oifigí & LéarscáileannaBreithiúnais & Cinntí

DLÍ TEAGHLAIGH - leathanach baile

Ginearálta

Rochtain

Idirscaradh breithiúnach

Foréigean teaghlaigh

Idirghabháil

Cothabháil

Colscaradh

Neamhniú

Dlí comhoibríoch

Díolúintí pósta

Orduithe cúraim

Saincheisteanna pas

Coimeád

Atharthacht

Gluaiseacht cháis

Comhaontú idirscartha

Caomhnóireacht

Scaoileadh

Nós imeachta na cúirte

Braitheann na cáipéisí a theastaíonn le haghaidh iarratas cúirte agus an nós imeachta atá le leanúint ar chineál an iarratais agus ar an gcúirt ar a ndéantar an t-iarratas. Tugann an méid a leanas roinnt faisnéis bhunúsach faoin nós imeachta sa Chúirt Dúiche agus san Ard-Chúirt. Tá fáil ar fhaisnéis faoin gCúirt Chuarda sna míreanna idirscaradh breithiúnach agus colscaradh.

An Chúirt Dúiche

Is gnách go gcuirtear tús le himeachtaí sa Chúirt Dúiche tar éis toghairm nó fógra iarratais a eisiúint. Ní mór go dtabharfaidh toghairm ainm agus seoladh an duine a dhéanann an t-iarratas (an t-iarratasóir) agus ainm agus seoladh an duine a bhfuil an t-iarratas á dhéanamh ina leith (an freagróir). Ní mór cineál éileamh an iarratasóra agus an foras leis an éileamh a dhéanamh a leagan amach sa toghairm. Ina theannta sin, tugtar sa toghairm sonraí faoi láthair, dáta agus am na cúirte ina n-éistfear leis an toghairm. Déanann an breitheamh nó cléireach na Cúirte Dúiche an toghairm a dhátú agus a shíniú agus ní mór í a chur faoi bhráid oifig na Cúirte Dúiche.

Meastar go n-eisítear toghairm lena seirbheáil nuair a bhíonn sí comhlánaithe, sínithe agus nuair a seoladh cóip di sa phost réamhíoctha cláraithe chuig an bhfreagróir. Bíonn rialacha áirithe i gceist más mian leat cáipéisí a sheirbheáil i dtír eile.

Ní mór toghairm a sheirbheáil ar an bhfreagróir ar a laghad ceithre lá dhéag, nó, sa chás go ndearnadh an tseirbheáil tríd an bpost réamhíoctha cláraithe, ar a laghad fiche a haon lá, roimh dháta éisteachta na cúirte. I ndiaidh na seirbheála, is gá an bunleagan de gach toghairm, mar aon le dearbhú reachtúil maidir leis an tseirbheáil, a thabhairt do chléireach na Cúirte Dúiche ar a laghad ceithre lá roimh dháta éisteachta na cúirte. D’fhéadfadh athrú teacht ar na teorainneacha ama seo, ag brath ar chineál an iarratais. Ar mhaithe le bheith cinnte, ba cheart duit dul i gcomhairle le Rialacha na Cúirte Dúiche.

Is gnách nach mór go mbeidh fógra iarratais i bhfoirm a leagtar amach i Rialacha na Cúirte Dúiche (mar shampla, iarratais ar chaomhnóireacht, coimeád, rochtain). Cuirtear fógraí faoi bhráid oifig na Cúirte Dúiche agus seirbheáiltear iad ar an bhfreagróir ar an mbealach céanna a sheirbheáiltear toghairmeacha.  Ar chuma na dtoghairmeacha, ní mór dearbhú reachtúil a chur faoi bhráid chléireach na Cúirte Dúiche roimh dháta éisteachta na cúirte.

An Ard-Chúirt

Cuirtear tús le tromlach na n-imeachtaí san Ard-Chúirt tar éis toghairm dlí teaghlaigh a eisiúint i Príomh Oifig na hArd-Chúirte. Coimeádtar an bhuntoghairm san Príomh-Oifig agus seoltar cóip di ar ais chuig an duine a dhéanann an t-iarratas (an t-iarratasóir) lena sheirbheáil ar an duine a bhfuil na himeachtaí á nglacadh ina leith (an freagróir). Bíonn rialacha áirithe i gceist más mian leat toghairm (agus cáipéisí eile) a sheirbheáil i dtír eile.

Leagtar amach na nósanna imeachta atá le leanúint in imeachtaí dlí teaghlaigh na hArd-Chúirte tar éis toghairm a eisiúint, i Family Law Proceedings - High Court Practice Direction HC51.

Dréachtaíonn cláraitheoirí cúirte orduithe na hArd-Chúirte agus déantar iad a chomhdú i gcomhad na cúirte. Féadtar cóipeanna a iarraidh ón Príomh-Oifig.

Tá fáil ar bhreithiúnais scríofa na hArd-Chúirte i gcásanna teaghlaigh sa mhír breithiúnais den láithreán gréasáin seo. Tá ainmneacha agus sonraí bainte ar mhaithe le príobháideachas a chinntiú.

Achomhairc

Mura bhfuil tú sásta le cinneadh cúirte, féadfaidh tú achomharc a dhéanamh le cúirt níos airde.

Tabhair faoi deara, mura gceadaíonn an chúirt bac, fanann an cinneadh nó an rialú i bhfeidhm go dtí go n-athraíonn nó murach go n-athraíonn an chúirt níos airde é.

An Chúirt Dúiche-an Chúirt Chuarda

Féadfaidh tú cinneadh na Cúirte Dúiche a achomharc leis an gCúirt Chuarda laistigh de cheithre lá dhéag tar éis dháta an chinnidh. Tabharfaidh an Chúirt Chuarda faoi athéisteacht iomlán, ach a luaithe a dhéantar cinneadh, níl sé de cheart agat achomharc a dhéanamh ina dhiaidh sin (seachas ar phointe dlí).

An Cláraitheoir Contae-an Chúirt Chuarda

Má tá cinneadh nó treoir de chuid cláraitheoir contae á hachomharc agat, ní mór duit amhlaidh a dhéanamh laistigh de 10 lá tar éis dháta na treorach nó laistigh de 10 lá tar éis chur i gcrích (síniú) ordú an chláraitheora contae. Ní mór an fógra achomhairc a sheirbheáil ar an bpáirtí eile agus é a chomhdú mar aon le mionnscríbhinn seirbheála laistigh den am a shonraítear. Féadtar an tseirbheáil a dhéanamh trí sheirbheáil phearsanta nó tríd an bpost réamhíoctha cláraithe. Déanfaidh breitheamh den Chúirt Chuarda athbhreithniú ar an tsaincheist ansin.

An Chúirt Chuarda-an Ard-Chúirt

Má cuireadh tús le do chás sa Chúirt Chuarda, féadfaidh tú achomharc a dhéanamh le cinneadh na Cúirte Cuarda leis an Ard-Chúirt. Tabharfaidh an Ard-Chúirt faoi athéisteacht iomlán, ach a luaithe a dhéantar cinneadh, níl sé de cheart agat achomharc a dhéanamh ina dhiaidh sin (seachas ar phointe dlí).

I gcásanna nach raibh aon fhianaise ó bhéil sa Chúirt Chuarda agus i ngach cás de chuid Chúirt Chuarda Bhaile Átha Cliath, is leis an Ard-Chúirt a shuíonn i mBaile Átha Cliath a bheidh an t-achomharc.  Déantar an fógra achomhairc agus mionnscríbhinn seirbheála a chomhdú i Príomh-Oifig na hArd Chúirte laistigh de 10 lá tar éis do bhreitheamh na Cúirte Cuarda an t-ordú a dhéanamh.

I gcásanna ina raibh fianaise ó bhéil sa Chúirt Chuarda, is leis an Ard-Chúirt ar Cuaird a dhéantar an t-achomharc.  Déantar an fógra achomhairc agus mionnscríbhinn seirbheála a chomhdú in oifig chuí na Cúirte Cuarda laistigh de 10 lá tar éis do bhreitheamh na Cúirte Cuarda an t-ordú a dhéanamh.

Ní mór don dlíthí a chinntiú gur roghnaíodh an t-ionad ceart achomhairc agus go leantar Rialacha na hUaschúirte. Tá an chumhacht ag Máistir na hArd-Chúirte chun an t-am a shíneadh chun an t-achomharc a dhéanamh, gan aird ar an ionad achomhairc.

An Ard-Chúirt-an Chúirt Amhchoirc

Má cuireadh tús le do chás san Ard-Chúirt, féadfaidh tú achomharc a dhéanamh leis an Chúirt Achomhairc. Ní mór an fógra achomhairc a sheirbheáil ar an bpáirtí eile laistigh d'fhiche a haon lá tar éis chur i gcrích (síniú) ordú na hArd-Chúirte agus ní mór é a chomhdú in oifig na Cúirte Achomhairc mar aon le cóip dhearbhaithe d’ordú na hArd-Chúirte (cóip arna deimhniú ag oifig na hArd-Chúirte amhail a bheith ina fíor-chóip) laistigh de sheacht lá tar éis na seirbheála. A luaithe a cuireadh an t-achomharc ar aghaidh, beidh ort leabhair achomhairc a réiteach agus a sheoladh ar aghaidh. Féadfaidh tú achomharc a dhéanamh leis an gCúirt Uachtarach i imthosca teoranta áirithe.

Athiontráil

Amanna, ceadóidh cúirt go dtabharfar cás (nó iarratas i gcás) ar ais os comhair na cúirte d’fhonn déileáil le saincheisteanna nár déileáladh leo roimhe. Tugtar ‘athiontráil’ air seo. Féadtar imeachtaí a athiontráil trí fhógra athiontrála a eisiúint don chúirt chuí.

Imeach tar éis dhá mhí dhéag

I gcás nach mbeidh aon chéim tóghta i gcás sibhialta ar feadh dhá mhí dhéag nó níos mó ó chéim dheireanach, féadfaidh an páirtí ar intinn acu dul ar aghaidh go mbeadh gach fógrá eile a thabhairt i scríbhinn ar a n-intinn chun dul ar aghaidh.  Ba chóir duit seiceáil leis an oifig chúirte.